تبلیغات
ادبی - برازجان ،وطنم
سه شنبه 11 مهر 1391  06:40 ق.ظ

خونخواهی وانتقام از حاكم بوشهر در دالكی : یكسال بعد از شهادت سالم خان ،‌هنگام بازگشت حاكم بوشهر  ازشیراز به بوشهر ، حاج محمدخان به كمك خوانین زیرراه وتنگستان ( محمدامین خان شبانكاره ای از زیرراه ومحمد علیخان وباقر خان از تنگستان )قوایی را تشكیل داده وشبانه ، حاكم بوشهر را در اقامتگاه اش  در دالكی ،محاصره نموده ،واورا به دست یك برازجانی اعدام نموده ، سرش رابر نیزه زده ودر میدان شهر براز جان به مدت سه روز به نمایش گذاشته وسپس در گورستان براز جان دفن می كنند .

پل مشیر : پل مشیر در شمال شهر براز جان بر كناره راه فعلی برازجان به

شیراز بر روی رودخانه دالكی قرار دارد كه متعلق به دوره قاجاریه است . بنابر

 گزارش ایسنا ، این پل در 1288ه.ق به دستور حاج میرزا ابوالحسن خان

 مشیر الملك والی وقت فارس  است. وهمچنان تا سال 1350 مورد استفاده بود .

 معمار این اثر ارزشمند ، شخصی به نام حاجمحمد رحیمی می باشد كه اهالی وبومیان منطقه، پل را به نام معمار آن می شناسند ( پل مم رحیمی ). عمده مصالح تشكیل دهنده ی آن را سنگ های قلوه ای وملاط  ساروج تشكیل می دهد . نمای بیرونی وهمچنین سطح روی پل با آجركوره ای مفروش  گردیده ، طول پل 45 متر كه بر روی 6ستون بنا شده است .عرض آن در حدود 8متر است ودارای 6دهانه تاق مانند می باشد كه دهانه میانی از همه بلند تر وعریض ترمی باشد .این پل ارتباطی در جهت امر تجارت بین فارس وبوشهر وسهولت در كار مسافران احداث ودر طی دوران متمادی مرمت وبازسازی گردید . چهارستون به شكل مناره بر روی این پل مشهود است كه گویا به هنگام ساخت وساز مذكور مرتبا" ریزش می نموده وتخریب می گردیده است لذا دردرون نوك مخروطی شكل این مناره ها ، برگ هایی از قرآن قرار دارند تا ضامن بقای پل باشد . این اثر تاریخی به دلیل اهمیت قابل توجه آن ، به پیشنهاد میراث فرهنگی استان بوشهر در سال 78 به شماره 2546در فهرست آثار ملی كشور به ثبت رسید . 

      از آنجا كه عمده راه  شاهی از دشنستان می گذشت وحكام برازجان در حفظ امنیت آنان كوشا بودند ونیزا طراق وتداركات كاروانیان فراهم بود از رهگذر تجارت ، ثروت قابل توجهی فراهم آمد . عصر سالم خانی برازجانی همراه با عمران وآبادی ، عصر محمد حسن خان همزمان با تجاوز اجنبی در سال 1273وحضور او در میدان جنگ ،عصر میرزا حسین خان همراه با توسعه ی اقتصادی واجتماعی و سرانجام عصر میرزا محمد خان همراه با غضنفرالسلطنه مقارن با تلاطم اوضاع جنوب ایران وجنگ جهانی اول بود .

 

                                                                                                                                                     

                                                                        فصل دوم :

                                       خطوط مواصلاتی – ارتباطی –تلگراف در دشتستان

                                             الف- پیشینه تاریخی وچگونگی جاده های برازجان – بوشهر

                                             ب- پیشینه تاریخی تلگراف در بوشهر – برازجان

                                                  ج- ضرورت وجود راه – جاده –تلگراف در برازجان - بوشهر

 

 

الف- پیشینه تاریخی وچگونگی جاده های برازجان – بوشهر

 

 

                                              

       

           دشتستان ،سرزمینی است كه گوشه وكنار آن ،حكایت از فرهنگ وتمدن دارد ، تل مر ،كاخ كورش ، كاخ بردك سیا ه، گور دختر ، كوشك اردشیر ، آْثار دوسوی رودخانه ی آردو وبسیاری دیگر از نقاط باستانی وجذاب دشتستان ، نشان دهنده ی عظمت واعتبار این خاك ارزشمند ودرخشان است .

         موقعیت مناسب بندری بوشهر وقرار گرفتن آن برسر راه هندوستان به خوزستان وعراق وفاصله ی متعادل با مناطق حوزه ی جنوبی خلیج فارس ، این بندر را از بدو تأسیس ، طعمه بازرگانان وپیشه وران قرار داده تا آنجا كه نه تنها تجار داخلی ، بلكه بازرگانان خارجی ، نیز نماینده ودفتر تجاری بازرگانی در این بندر داشته اند . علاوه بر این ، موقعیت خاص جغرافیایی بوشهر ، نظرات سیاسی وعلایق تجاری كمپانی های خارجی واز همه مهمتر ، كمپانی های هند شرقی انگلیس وفرانسه وهند شرقی هلند را به خود جلب كرده است در زمان ناصالدین شاه بوشهر به گونه بندری آزاد درآمد وبه دستور وی تعرفه گمركی بسیاری از محصولات كشاورزی برداشته شد .

        سروش اتابك زاده در كتاب جایگاه دشتستان در سرزمین ایران : «می گویند ، ازبرازجان  دوشاهراه بازرگانی ، سواحل خلیج فارس را به شهر گور وتخت جمشید متصل می كرده است . ، یكی از طریق گردنه های سمل ، دیزاشكن وتنگ بوش ودیگری كه مسیر طولانی تری داشته ، برازجان را از راه تنگ ارم به چنارو وگردنه سیخ ومورد شهر ، مرتبط می كرده واز آنجا مستقیم تا تخت جمشید ادامه می یافته است . » ( ص54) . كشف چند سكه ساسانی در نزدیكی های گور دختر ، واقع در پشت پر از توابع تنگ ارم ، آگاهی مارا در رابطه با وجود این راه تجاری بیشتر می كند راهی كه تا صدر اسلام مورد استفاده بوده ، جاده ی مذكور پس از رسیدن به دشتستان ، با امتداد در دشت هموار وصاف جنوب شرقی به بندر مشهور سیراف متصل می شده ، كاروان ها راه كناره تا برازجان بدون دغدغه طی می كردند ، سپس به توز در می آمدند . بازرگانان ، كتان وانواع البسه رنگی وجالب توزی را خریده یا كالا به كالا مبادله كرده ، از جنّابه ، سی نیز ومهرویان گذشته، راه ارجان در پیش می گرفتند وپس از چند شبانه روز ، دروازه های طلایی شوش را بر خود گشوده می دیدند  .( ص57)

راه شاهی: راه شاهی ؛ بوشهر وبرازجان را از طریق كازرون به شیراز مرتبط می ساخت وسپس این راه، پس از گذشت از شهرهای فراوان به تهران می رسیده است .  فارس استان بسیار وسیع جنوب  ایران با امكانات كشاورزی بسیار وتعداد فراوانی از عشایر بیدار وآگاه كه در مسا ئل سیاسی واقتصادی جنوب ایران نقش داشتند در مسیر راه شاهی قرار داشته است .  در طول سالهای جنگ جهانی اول ، فارس عرصه دخدادهای سهمگینی از تعارض میان میان اجانب ووطن دوستان بود كه با نهضت ضد استعماری دشتستان ، تنگستان و دشتی پیوندی تنگاتنگ داشته است . اندیشه راهیابی واستفاده تجاری سیاسی از راه شاهی همواره در فكر حكام وسیاستمداران منطقه بوده است ولذا تدابیر وترفند های مزورانه ای در این جهت انجام داده اند از جمله اینكه خوانین مجاور دشتستان مانند دالكی ، انگالی وحیات داوود واردمنازعات سیاسی شدند. علیرغم گستردگی جبهه طرفین وتعداد قابل توجه نیروهایی كه علیه یكدیگر به كار گرفتند هیچگونه تحول اراضی یا تفوق سیاسی برای طرفین حاصل نشد .لذا بعضی از خوانین مانند شبانكاره سودای سیاسی توسعه اراضی را از سر خود به در كردند وخان دروایی ( همسایه جنوبی برازجان ) نیز از هراس گرفتار شدن به سرنوشت خان زیرراه ، به غضنفرالسلطنه پیوست . از آنجا كه بخش عمده ی راه شاهی از دشتستان می گذشت وحكام براز جان در حفظ امنیت آن كوشا بودند ونیز وسایل وامكانا ت وتداركات اطراق كاروانیان را فراهم آورده بودند از رهگذر تجارت ، ثروت قابل توجهی فراهم آمد. عصر سالم خان برازجانی همراه با عمران وآبادی ، عصر محمد حسن خان همزمان با تجاوز اجنبی در سال 1273 وحضور او در میدان جنگ ، عصر میرزا حسین خان همراه با توسعه ی اقتصادی واجتماعی وسر انجام عصر میرزا محمد خان غضنفرالسلطنه مقارن با اوضاع تلاطم اوضاع در جنوب ایران وجنگ جهانی اول بود .

بوشهر:‌برج مقام دروازه ورود كاروانیانی بوده كه از شیراز وشهر ها وروستاهای دیگر به بوشهر می آمدند . پس از عبور از برج مقام كه مدتی به باغ مقام شهرت داشت در محلی كه امروزه دروازه ورود به بوشهر وانتهای جاده ی سراسری است ودریافت  اجازه ی ورود وپرداخت عوارض كالاهای همراه به سوی شهر راه می افتادند. اگر كاروانیان ، شب می رسیدند به ناچار باید ، بیرون دروازه ، اطراق كنند وتا صبح كه دروازه ی شهر باز می شد پشت دیوار بمانندوسپس وارد شهر شوند . دور تا دور شهر ، دیوار وبرج های دیگری به فرمان محمد شاه قاجار برای جلوگیری از ورود ونفوذ انگلیسی ها ساخته شده بود . بااینكه بوشهر ازیك سابقه طولانی تجاری وآبادانی برخوردار است ، اما پیشرفت های فرهنگی ، صنعتی ، تجاری وعمرانی آن در قرن اخیر شمسی از سر گرفته شد ه است . استان بوشهر تا سا ل 1349 تابع استان فارس بوده است وادارات آن زیر نظر ادارات فارس درشیراز قرار داشته است .تا اینكه در تاریخ 7/9/1349به فرمانداری كل تبدیل می شود .سازندگی وآبادانی كه مدتی دراستان بوشهر ، افت می كند دوباره آغاز می گردد وسرعت می گیرد مدتی به همراه بندر عباس وبا عـنوان استان ساحلی  فعالیت اقتصادی می كند تا اینكه در تاریخ 9/7/1352به عنوان استانی مستقل به نام « استان بوشهر » درآمد وبه سرعت رو به آبادانی گذاشت ، شهر ها وآبادی گسترش یافت شبكه راه سراسری بوشهر به شیراز كه از كوه وگردنه ( كتل ) های ترسناك وجاده های خاكی صعب العبور می گذشت به راه جدید آسفالته تبدیل شدودر فاصله بین سال های 1340 تا1355، پایان پذیرفت . ظرفیت بارانداز ها وفضای اسكله های بندر گسترش یافت وتلاش های فراوانی در جهت توسعه شبكه های مخابراتی ، آب وبرق وسایر امكانات شهری به عمل آمد .

     دره رود دالكی در مسیر راه شیراز به برازجان ، جاده وپل وتونل های متعددی را در آغوش خود مستقر نموده وراه اصلی بوشهر به شیراز محسوب میشود . در طول تاریخ ایران ،‌ایالت فارس كه شامل استان های كنونی  فارس ، بوشهر ، كهكیلویه ، هرمز گان وقسمت هایی از یزد وخوزستان بوده است در بردارنده تمامی سواحل وجزایر خلیج فارس ومنطقه كوهستانی زاگرس جنوبی بوده وفقط ساحل خوزستان از این قاعده مستثنی است .

راه بوشهر به تهران : دكتر حمید جعفری در صفحه 109 كتاب«  استان زیبای بوشهر » خود چنین نگاشته اند : « مرحوم جمالزاده در كتاب گنج شایگان از راه های ارتباطی یادكرده ورا بوشهر به تهران را این گونه توضیح داده است :طول راه بوشهر به تهران 205فرسنگ است بوشهر دارای لنگر گاهی نیست وكشتی ها باید در 7هزار ذرعی ساحل لنگر بیندازد .كتل هایی كه بین راه است مانع از حمل ونقل بارهای وزین وحجیم می شود وروز به روز از اهمیت این راه كاسته وبر اهمیت راه محمره می افزاید به طوری كه اغلب مال التجاره هایی كه باید بهطهران واصفهان بروند از این راه می روند وفقط مال التجاره شیراز از راه بوشهر می رود . درشكه هایی كه در راه طهران واصفهان تردد می نمایند می توانند تا آباده هم كه واقع بین راه اصفهان وشیراز است بروند ولی از آباده به بوشهر حمل ونقل مال اتجاره فقط با قاطر ممكن است . »

    لطفا"به این حكایت توجه نمایید ؛پدرم می گوید   تاجری ،كالاهای خودراكه شیشه بوده  بر قاطری سواركرده بود واز اطراف شیراز به سمت برازجان در حركت بود در یكی از

ایستگاه های بازرسی پلیس ( پاسگاه ژاندارمری قدیم) ، ژاندارم تاجر را به بهانه بازرسی

كالا ، متوقف می كند وبا باتوم خود ، محكم به بار قاطر می كوبد ومی گوید : تاجر بگو ببینم

بار قاطرت چیست ؟ تاجر پاسخ می دهد : اگر یك باردیگر ، مانند دفعه قبل به بار قاطر

بكوبی ، هیچ. »  

ب- پیشینه تاریخی تلگراف در بوشهر – برازجان

 

 

 

 

 


      در این قسمت به بررسی مناطقی پرداخته می شود كه در ایجاد وكاربرد تلگراف در دشتستان در سالهای جنگ جهانی نقش داشته اند می پردازم .

برازجان : سروش اتابك زاده در كتاب جایگاه تاریخی دشتستان خود می نویسد : « در طول این را ه (برازجان – تنگ ارم - -تخت جمشید) قدیمی خصوصا" در حوالی تنگ ارم ، قسمت های تخریب شده نقاره خانه ها را مردم می شناسند ومعرفی می كنند ومی گویند سكنیل یا علامت دادن با آینه ونواختن چند نمونه بر طبل كه هر كدام علایم ومفاهیم خاصی دشته اند ، پست به پست انجام می شده تا خبری را از نقطه ای به نقطه ی دیگر منتقل كرده باشند . وجود نقاره خانه ها در فواصل معین ودر طول یك راه بزرگ ، باعث می شده تا خبری مهم در كوتاه ترین زمان ممكن به نقاط دیگر رسانده شود ودر حقیقت (مرس ) امروزه  یا تله تیپ خبری جایگزین نقاره خانه ها شده است


  • آخرین ویرایش:-
نظرات()   
   
feet complaints
شنبه 25 شهریور 1396 10:23 ب.ظ
I am regular visitor, how are you everybody? This article posted at this web site is really fastidious.
http://florenceyorty.hatenablog.com/
سه شنبه 24 مرداد 1396 02:55 ب.ظ
I’m not that much of a internet reader to be honest
but your sites really nice, keep it up! I'll go ahead and bookmark your site
to come back down the road. Cheers
Do compression socks help with Achilles tendonitis?
یکشنبه 15 مرداد 1396 08:02 ب.ظ
I believe this is among the such a lot vital info for me.
And i'm happy reading your article. But want to observation on some
basic issues, The site style is wonderful, the articles is in reality excellent : D.
Good job, cheers
nervoustemptati7.snack.ws
یکشنبه 15 مرداد 1396 04:04 ب.ظ
Hi colleagues, how is all, and what you wish for to say regarding this
piece of writing, in my view its really awesome designed for me.
What do you do for a strained Achilles tendon?
جمعه 13 مرداد 1396 12:02 ب.ظ
My brother suggested I might like this website.

He was totally right. This post truly made my day. You can not imagine simply how so much time I
had spent for this info! Thanks!
BHW
چهارشنبه 30 فروردین 1396 10:52 ب.ظ
Wow, amazing blog layout! How long have you been blogging for?
you make blogging look easy. The overall look of your site is great, let alone the content!
BHW
سه شنبه 22 فروردین 1396 09:22 ق.ظ
Thanks for one's marvelous posting! I certainly enjoyed
reading it, you will be a great author.I will ensure that I bookmark your blog and will often come back sometime soon. I want to encourage
yourself to continue your great job, have a nice
holiday weekend!
manicure
چهارشنبه 16 فروردین 1396 09:32 ب.ظ
Hi, yeah this piece of writing is truly good and I have
learned lot of things from it regarding blogging. thanks.
manicure
سه شنبه 15 فروردین 1396 02:29 ق.ظ
Hi just wanted to give you a brief heads up and let you
know a few of the pictures aren't loading correctly.
I'm not sure why but I think its a linking issue. I've tried it in two different internet browsers and both show the same results.
فریده فهیمی
دوشنبه 17 مهر 1391 04:13 ب.ظ
درود بر شما دوست عزیز . ممنون که بهم سرزدی . می بینم وبلاگتو.
فریده فهیمی
دوشنبه 17 مهر 1391 04:13 ب.ظ
درود بر شما دوست عزیز . ممنون که بهم سرزدی . می بینم وبلاگتو.
ghazaleh
سه شنبه 11 مهر 1391 08:23 ق.ظ
سلام همشهری
خوبی.
مطالبت عالیه یه سر هم به من بزن
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر