تبلیغات
ادبی - برازجان عزیز
دوشنبه 10 مهر 1391  06:48 ق.ظ

دكتر جعفر حمیدی در كتاب استان زیبای بوشهر خود می گوید : « شهرستان دشتستان با مساحت 6150كیلومتر مربع نزدیك به 24%مساحت استان را بخود اختصاص داده است وتنها شهرستانی است كه بیش از تمام شهرستان های استان ، شهر ، بخش ودهستان دارد . هشت شهربرازجان ، دالكی ، وحدتیه، آبپخش ، سعد آباد ، شبانكاره ، ارم ، كلمه وپنج بخش مركزی ، سعد آباد ، شبانكاره ، ارم ، بوشكان . یازده دهستان حومه ، زیارت ، دالكی ، وحدتیه ، زیراه ، شبانكاره ، درواهی ، دهرود ،ارم ، پشتكوه ، وبشكان وبیش از 179 روستا ، شهرستان دشتستان را تشكیل می دهد . در كتاب های جغرافیایی قدیم به نام[ دستقان ]یا [دشتقان  ] آمده ودر گذشته وسعتی بیش از امروز داشته است .     دشتستان در مدار 0/ 52تا 45/50طول شرقی و42/29تا 42/29عرض شمالی قرار گرفته است فاصله مركز دشتستان تا بوشهر 65كیلومتر است .(ص179)»

       دشتستان پیوسته از اهل علم ،دانش ،شعر ،هنر،دین  وسیاست خالی نبوده ، در هنگام اشغال بوشهر توسط  نیروهای انگلیس ، كانون آزادگان ، احرار ومبارزان شده وضمن اینكه این سرزمین یك منطقه كهنسال با فرهنگ وتاریخ است ، از گذشته های دور ، گذر گاه جنگاوران وپادشاهان ومجلس تفریحگاه  آریایی های متمدن بوده است .

حبیب قاسمی در كتاب جغرافیتی دشتستان ص11 می گوید:« دشتستان تا سال 1332شمسی به صورت بخش اداره می شده ودر این سال از بخشداری به فرمانداری ارتقا یافت .»

    برازجان مركز تابان دشتستان :برازجان مركز شهرستان دشتستان ، شهر نور تابان ، سرزمین روشنایی ها؛مهد دلیران ، كنام شیران ( شیری چون غضنفر السلطنه ) ، بزرگترین شهر استان بعد از بندر بوشهر است . این شهر در 65 كیلومتری شمال شدقی بوشر ودر زاویه 51 درجه و13 دقیقه ی طول شرقی و29 درجه و16 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است .

   دكتر جعفر حمیدی در كتاب استان زیبای بوشهر ص179 می گوید : «برازجان دارای سابقه ی تاریخی طولانی است به طوریكه این دیر سالی به پیش از عصر هخامنشیان می رسد وریشه در عصر عیلام ( ایلام )  دارد اما شناخته اصلی آن مربوط به عصر هخامنشی وسپس ساسانیان است . این مطلب رابقایای مكشوفه كاخ زمستانی كورش بزرگ ( 559 تا 529 ق.م ) وتوجه این پادشاه به خلیج فارس ، همچنین شاهان دیگر هخامنشی تأیید می كند . . این كاخ در سال 1348 خورشیدی در محل « تل مرّ» یا منطقه چرخاب ، یك كیلومتری جنوب غربی برازجان توسط هیئت باستان شناسی ایرانی به سرپرستی دكتر علی اكبر سرفراز كشف وحفاری شد . ته ستون های كشف شده مشابهت بسیاری با ته ستون های تخت جمشید وشوش دارند . این كاخ به فرمان كورش ودر آخرین سال حیات این پادشاه مقتدر ایرانی وبنیان گذار سلسله هخامنشی بنا شده وچنانچه عمر عمر او كفاف می داد وكاخ به اتمام می رسید از لحاظ زیبایی  ، دومین كاخ هخامنشی بعد از پاسارگاد به حساب می آمد هدف كورش از بنای این كاخ چنانكه گفته اند ؛تسلط ونظارت بر پهنه خلیج فارس وسرزمین های جنوب ایران بودهومی توان گفت كه لشكر كشی كمبوجیه وداریوش بزرگ به مصر ، از طریق خلیج فارس واز این مسیر صورت گرفته است .»   كاخ كورش ، در اواخر سلطنت كورش ساخته شده واز نظر معماری وحجاری ؛ جدید تر وظریف تر از پاسارگاد است ، هنگامی ساخته شده كه هنر اصیل حجاری ومعماری عصر كورش به تكامل رسیده باشد .

  آثار وبقایای كاخ دیگری به نام « بردك سیاه» نیزدر دوازده كیلومتری برازجان

ودر حاشیه رود خانه دالكی در سال 1350 ه.ش به وسیله هیئت باستان شناسی به

سرپرستی دكتر سرافراز كشف وحفاری شدكه این كاخ نیز مانند كاخ زمستانی كورش

 مربوط به دوره ی هخامنشی است . همچنین وجود آتشكده هایی چون آتشكده

محمدآباد ودهقاید وتل خندق ادعای، سترگ صاحب نظرانی چون دكتر جعفر حمیدی  

مبنی بر نامیدن برازجان به« شهر آفتاب»  و« شهر روشن »

را به اثبات می رساند .   

       در مسیر جاده برازجان - كازرون ، بنای سنگی گوردختر  در روستای

 پشت پر نیز از دیگر آثار تاریخی شهر براز جان است . این بنا را آرامگاه دختر

یا خواهر كورش پنداشته اند به طور دقیق مشخص نیست كه گور دختر ،

متعلق به كدامیك از شاهزادگان هخامنشی است ولی هر چه هست جزء زنجیره

  بناهای دشت مرغاب تا  خلیج فارس است .

توز « توّز» « توّج» : در نزدیكی سعدآباد ودهستان زیرراه

امروزی ؛ آثاری چون خانه ،تنور، چاه ، دیواروویرانه های دیگری از یك شهر باستانی به نام  توز  به جا مانده است .توز یكی ازشهر های تجاری واقتصادی منطقه بوده است كه درزنجیره  شهر ها وبندر های اقتصادی قرار داشته است .

 براساس آثار بر جامانده وگزارش مورخین وباستان شناسان تارخ بنیان برازجان ،  به سه دوره تقسیم می شود :

1.      دوره باستانی از(  آغاز كار هخامنشیان تا فروپاشی ساسانیان )

2.      دوره میانه ، از صدر اسلام تا اوایل صفویه كه این بخش از تاریخ دشتستان برای مورخین گنگ ومبهم است .

3.      دوره تجدید حیات نو ، از آغاز پادشاهی شاه اسماعیل صفوی تا كودتای رضا خان .

ب- ویژگی های جغرافیایی ،تاریخی برازجان

 

   

   

          دشتستان ناحیه وسیعی مشتمل بر كوه ودشت است كه دردر فاصله 65كیلومتری سمت شرقی بوشهر قرار دارد. عنوان دشتستان در گذشته منطقه وسیع تری را در بر می گرفته واز اواخر صفویه تقریبا" سراسر جنوب گرمسیرات فارس را دشتستان می گفته اند . اما به مرور زمان وبه دلیل رخداد های سیاسی محلی ، محدوده ی دشتستان كوچك وكوچكتر شده است . ودر حال حاضر شامل منطقه ای با مركزیت برازجان شده است . اما به روایتی ، تاریخ جدید برازجان ،دوره زندیه می باشد . در این زمان بنای جدید شهر در منطقه زراعی ( جنوب شهر فعلی نهاده شد .      « تل مر» :در یك كیلومتری جنوب شرقی برازجان وبه فاصله ی كوتاهی از نخلستان های سرسبز وسربه فلك كشیده ، تپه ای وجود داردبه نام تل مُر( morr) كه نام دیگرآن چرخاب است .

«شهر توز»: بقایای شهر توز در نزدیكی سعد آباد است كه امروزه دهستان زیرراه جانشین آن شده است .این شهر تجاری واقتصادی در زنجیره ی شهر ها وبندر های اقتصادی قرار می گرفته است وكاروان هایی كه از جناّبه عازم ریشهر ،نجیرم وخورشید بوده اند از این منطقه از این شهر می گذشته اند .  همانطور كه در شهر های دیگری چون شوشتر از الیاف برگ درختچه های موجود برای بافتن دیبای شوشتری استفاده می شده ؛ در كارگاه های پارچه بافی شهر توز  نیز  ؛ با كوبیدن برگ درخت وخارج نمودن ضایعات وپختن الیاف داخل برگ ها وخشك كردن آنها پارچه توزی نازكی  را می بافته اندوبه تمام نقاط ایران وجهان صادرمی شده است وجود بوته ها ودرختچه های فراوان « خرگ » یا « استبرق » ، برهانی برای اثبات  این ادعاست .

       سلسله خوانین برازجان در اوایل دوره قاجاریه با برپاساختن استحكاماتی در سمت جنوبی شهر ، موجبات انمن وآسایش اهالی را فراهم ساخته ودر همانحالفعالیت های زراعی را توسعه دادند . سپس با بهره گیری از جاده تجاری شیراز بوشهر كه از سمت شمالی شهر می گذشت ، رونق اقتصادی قابل ملاحظه ای را موجب شدند . در سال 1288ه.ق مشیرالملك وزیر فارس ، معظم در سمت شمالی شهر ساخت كه بر رونق تجاری آن بیش از پیش افزود . این امر موجب شد تا مهاجرینی كه به شهر وارد می شدند باعث توسعه ی فوق العاده ی شهر شوند . 

اولین ظابط رسمی برازجان : بنا بر گفته مورخان ودر رأس آنها سروش اتابك زاده ؛ ملامحمد خان از كامفیروز فارس به سمت برازجان مهاجرت نمود وفرزندان ونوادگان وی كه آخرین آنها محمد خان غضنفرالسلطنه وفرزندش ابراهیم خان ، است در برازجان دارالحكومه تشكیل دادند وتحولات و وقایع متعدد ومتفاوتی در تاریخ برازجان روی داد. ملك منصور خان فرزند محمود خان ونوه ملامحمد خان ، كه به كرات شاهد وساطت ومیانجیگری پدر بزرگ خود ، بین ایلخانی ومردم بود سعی داشت از كنار ماجرا ها بگذرد ومستقیما"  دخالتی در امور جاریه ولایت ی وحكومتی نداشته باشد اما سرنوشت سكوت خود را شكست وپس از چند درگیری مسلحانه وشور با پدر خود ، از محبوبیت پدر وپدر بزرگ خود بین مردم برازجان استفاده بجاوشایسته  نمود از طرفی مردم برازجان هم كه از نحوه رفتار ایل زنگنه به ستوه آمده بودند در مسجد شهر گرد هم آمدند ویكصدا منصور خان رابر حسین خان زنگنه ترجیح داده ووی را به عنوان ظابط رسمی برازجان برگزیدند. ملك منصور خان عمری طولانی داشت وصاحب چند فرزند شد از آنجمله چهار پسر به نامهای سالم خان ، حاج محمد خان ، غلامحسین خان وابوالحسن خان كه در نهایت دقت وتعلیم وتربیت صحیح آنان همت گماشت وبه برازجان حیثیتی تازه بخشید این آبادی در زمان وی مركز دشتی ودشتستان گردید .

 در سال های 1215تا 1220 هجری قمری ، مردی محجوب ،نیكوكار ومردم دوست ، دارایی خود را وقف سازندگی شهر وخدمت به به مردم برازجان می كند این مرد میهن دوست ،سالمخان ( فرزند ملك منصور خان )حكومت برازجان را به دست گرفته وجانشین پدر می شود.انتقال مردم شهر به سمت شمال شهر( مخابرات فعلی )  به علت خشكسالی واستفاده از چاه آب باغچه ، ایجاد قنات سالم خانی ، ساخت حمام سالم خان ، تأسیس حسینیه ی سالم خان، راه اندازی كارگاه ارده ( روغن كنجد )؛ تبدیل برازجان به یك دژمستحكم نفوذ ناپذیر باكمك سه دروازه ورور وخروج شهر  وحفر خندق وحصار در دور تا دور شهر  از جمله اقدامات سالم خان بود.سالم خان با صفات عالیه انسانی كه در وجود خویش داشت ، مدد گرفت وشهر برازجان را در میان دیگر شهر های مجاور ، امن وایمن وبرخوردار از امكانات لازم برای زندگی مردم نمود تا آنجا كه موجبات رشك ورقابت شیخ عبدالرسول حاكم وقت بوشهررا بر انگیخت وكار به آنجا رسید كه  شیخ عبدالرسول برای نابودی سالم خان ؛ حاكم فارس ودولت وقت را با خود هم رأی نمود . با ترفند وتزویر شیخ عبدالرسول سالم خان به شهادت می رسد كه در این نگاره ، مجالی برای بیان وشرح واقعه نیست .   بعد از شهادت سالم خان برادر بزرگتر ش به نام حاج محمد خان بین سالهای 1236 تا 1238 به حكومت برازجان می رسد .

نبرد ؛


  • آخرین ویرایش:-
نظرات()   
   
Why do they call it the Achilles heel?
دوشنبه 27 شهریور 1396 01:11 ق.ظ
Way cool! Some very valid points! I appreciate you penning this write-up plus
the rest of the website is very good.
angelickammes.hatenablog.com
سه شنبه 24 مرداد 1396 02:39 ب.ظ
Hello there I am so excited I found your site, I really found you by mistake,
while I was searching on Yahoo for something else, Regardless I am here now and would just like to say thank you for a tremendous post and a all round entertaining blog (I also love the theme/design), I don't have time to read through
it all at the minute but I have bookmarked it and also included your RSS feeds, so when I have time I will
be back to read much more, Please do keep up the fantastic job.
What do you do when your Achilles tendon hurts?
سه شنبه 17 مرداد 1396 03:19 ق.ظ
you're truly a excellent webmaster. The site loading pace is incredible.
It kind of feels that you are doing any unique trick.
In addition, The contents are masterwork. you've performed a excellent task in this matter!
kevinrichesin.wordpress.com
یکشنبه 15 مرداد 1396 03:14 ب.ظ
What's up everyone, it's my first visit at this web
page, and piece of writing is really fruitful designed for me,
keep up posting such posts.
https://brynnastarita.wordpress.com
جمعه 13 مرداد 1396 11:51 ق.ظ
Hey there! Do you know if they make any plugins to safeguard against hackers?

I'm kinda paranoid about losing everything I've worked hard on. Any
recommendations?
Why do they call it the Achilles heel?
سه شنبه 3 مرداد 1396 07:05 ب.ظ
Very good info. Lucky me I recently found your website by
accident (stumbleupon). I've book-marked it for later!
BHW
سه شنبه 29 فروردین 1396 03:07 ق.ظ
Marvelous, what a weblog it is! This website presents helpful
information to us, keep it up.
BHW
دوشنبه 28 فروردین 1396 01:31 ب.ظ
Why users still use to read news papers when in this technological
globe all is available on net?
BHW
دوشنبه 21 فروردین 1396 04:14 ق.ظ
Great article, exactly what I wanted to find.
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 06:50 ب.ظ
Thank you for any other excellent article. The place
else may just anyone get that type of information in such a perfect
way of writing? I have a presentation next week, and I am on the search
for such info.
BHW
شنبه 12 فروردین 1396 11:36 ق.ظ
Howdy! Do you know if they make any plugins to assist with Search Engine Optimization? I'm trying to get my blog to
rank for some targeted keywords but I'm not seeing very good success.
If you know of any please share. Many thanks!
manicure
جمعه 11 فروردین 1396 05:33 ب.ظ
I really like your blog.. very nice colors & theme. Did you make this website
yourself or did you hire someone to do it for you?

Plz answer back as I'm looking to design my own blog and would like to find out
where u got this from. thanks a lot
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر